مركز پژوهش كتابخانهء مجلس شوراى اسلامى (جمعى از نويسندگان)

85

گنجينه بهارستان (علوم وفنون پزشكى)

سرد « 1 » نباشد . و نا « 2 » طبيعى چهار است : شور و شيرين و اين هر دو گرم است و شور ، گرم « 3 » تر « 4 » است . و ترش و زجاجى ؛ و اين هر دو « 5 » سرد « 6 » است و زجاجى سرد « 7 » تر است « 8 » . و « 9 » صفرا « 10 » دو گونه است « 11 » : طبيعى و نا « 12 » طبيعى . طبيعى كف خون است و لون آن « 13 » سرخ « 14 » و طعم آن « 15 » تلخ و تيز است و طبع آن « 16 » گرم و خشك است و تولد آن اندر « 17 » جگر است . و نا « 18 » طبيعى چهار گونه است : صفراى مايى و آن آن است كه رطوبتى رقيق « 19 » با آن « 20 » آميخته باشد . و صفراى مخى و آن آن است كه رطوبتى غليظ مانند « 21 » زردهء تخم مرغ « 22 » با آن « 23 » آميخته باشد . و صفراى كراثى « 24 » كه به رنگ گندنا ماند « 25 » و تولد آن « 26 » صفرا در معده باشد . و صفراى زنگارى و آن در غايت گرمى باشد و اين صنف از صفراى نا « 27 » طبيعى به زهرها « 28 » و سموم « 29 » ماند . سودا : و آن دو گونه است ؛ طبيعى و نا « 30 » طبيعى . سوداى « 31 » طبيعى « 32 » ، دردى و ثفل خون طبيعى است « 33 » . بدين سبب غليظتر از خون است و طبع او سرد و خشك است و طعم او ترش است . و نا « 34 » طبيعى چهار گونه است كه از احتراق و سوختگى « 35 » اخلاط

--> ( 1 ) . ل : مرد . ( 2 ) . م : غير . ( 3 ) . ل و م : + و . « بلغم شور كه گرمترين و خشك‌ترين بلغمهاست . » ( قانون ، كتاب اول ، ص 35 ) . ( 4 ) . ل : خشك . ( 5 ) . ل : - و اين هر دو . ( 6 ) . ل : + و تر . ( 7 ) . م : + و . ( 8 ) . ل : - و زجاجى . . . است . ( 9 ) . م : - و . ( 10 ) . م : + و . ( 11 ) . م : باشد . ( 12 ) . م : غير . ( 13 ) . م : او . ( 14 ) . م : + است . ( 15 ) . م : او . ( 16 ) . م : او . ( 17 ) . م : از . ( 18 ) . م : غير . ( 19 ) . م : - رقيق . ( 20 ) . م : او . ( 21 ) . م : ماننده . ( 22 ) . م : - مرغ . ( 23 ) . م : او . ( 24 ) . م : + و آن آن است . ( 25 ) . م : باشد . ( 26 ) . م : اين . ( 27 ) . م : غير . ( 28 ) . م : زهر ذوات السموم . ( 29 ) . م : - و سموم . ( 30 ) . م : غير . ( 31 ) . م : - سوداى . ( 32 ) . م : + آن است كه . ( 33 ) . م : باشد و . ( 34 ) . م : غير . ( 35 ) . ل : - احتراق و سوختگى .